Europa brengt klimaatverdrag in gevaar

Europa's plannen voor leiderschap in de strijd tegen klimaatverandering zijn ernstig in gevaar gebracht door het ontvallen van Italiaanse, Poolse en andere Oost-Europese steun. De landen vrezen voor korte termijn kosten van klimaatmaatregelen.

Frankrijk, momenteel voorzitter van de Europese Unie, heeft z’n reputatie gebonden aan succesvol afronden van het Europese klimaatplan. Het plan omvat een pakket van concrete maatregelen die de Europese uitstoot naar 2020 met een vijfde moeten verlagen.

Weinigen denken dat de Franse president Nicholas Sarkozy er niet in zal slagen om overeenstemming te realiseren, maar velen vrezen dat hij onder druk van economische achteruitgang zo veel concessies zal doen naar terughoudende staten dat de uiteindelijke wetten weinig zullen uithalen om klimaatverandering te voorkomen.

Geloofwaardigheid
En wanneer de Europese geloofwaardigheid schade oploopt, zal het nog lastiger worden om ook China, Rusland en andere grotere uitstoters volgend jaar mee te krijgen in serieuze emissiereducties onder het nieuwe internationale klimaatverdrag.

"Het Franse voorzitterschap heeft echt wil getoond, maar de houding van Sarkozy is ook geweest om in te gaan op alle compromisvoorstellen’, zegt Cecile Kerebel, van de Franse denktank IFRI. "Ik denk dat we wel iets zullen krijgen, maar er bestaat een groot risico dat het eindpakket geen waarde zal hebben bij de bestrijding van klimaatverandering", voegt Kerebel daar aan toe.

Bepalende maanden
Veel EU-diplomaten denken bovendien dat deze maanden bepalend zijn voor succes, dan wel falen van het toekomstige beleid. Niet alleen is in december de grote internationale klimaattop in Poznan, ook zal het de laatste maand zijn dat Frankrijk de Europese klimaatonderhandelingen aandrijft.

Daarna neemt Tsjechië het voorzitterschap over. Van de Tsjechen wordt aanzienlijk minder initiatief verwacht. Het land is verwikkeld in een interne machtsstrijd en wordt nu geleid door een president die zich cynisch uit over klimaatverandering. Maar Tsjechië is niet de enige Oost-Europese staat die zich weinig coöperatief opstelt. Landen als Polen klagen over ondraaglijke kosten wanneer ze gedwongen worden oude, vervuilende kolencentrales te sluiten.

Berlusconi
Tot nog toe kregen deze staten weinig gehoor, tot een opmerkelijke nieuwe bondgenoot het blok kwam versterken: Silvio Berlusconi, die zelfs dreigde een veto uit te spreken, als het voorstel niet werd afgezwakt. De protesterende staten willen hun zware industrie, via het systeem van emissiehandel, meer uitstootrechten toestoppen. Wanneer aan die wens gehoor wordt gegeven is echter een domino-effect van andere eisen uit andere economische sectoren en geheel andere landen mogelijk.

De Zweedse milieuminister Andreas Carlgren blijft echter optimistisch dat het zover niet hoeft te komen. "We horen ook van de andere onderhandelende ministers hoe belangrijk het is wat Europa kan bereiken. De Europese Unie zo veel prestige verliezen als het er niet in zou slagen om overeenstemming te bereiken."

"Ik denk dat we manieren zullen vinden om de problemen van individuele landen op te lossen – dat is de kunst van politiek", aldus Carlgren.

(c)Hier.nu/Rolf Schuttenhelm